Latinična verzija/Ћирилична верзија

Propozicije takmičenja za srednje škole
         

PROPOZICIJE ZA TAKMIČENjE IZ HEMIJE UČENIKA SREDNjIH ŠKOLA

ORGANIZACIJA TAKMIČENjA

Organizatori takmičenja su Srpsko hemijsko društvo i Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije.

Stručni deo sprovode Republička, Međuokružne i Školske stručne komisije koje određuju organizatori. Republičku stručnu komisiju čine nastavnici i saradnici Hemijskog fakulteta u Beogradu i drugih fakulteta u Srbiji na kojima se izučava hemija. Međuokružne stručne komisije mogu biti sastavljene od nastavnika i saradnika fakulteta i profesora srednjih škola. Načelnici školskih uprava su odgovorni za organizaciju međuokružnih takmičenja. Međuokružna takmičenja ne moraju da se održavaju u sedištu školskih uprava Ministarstva prosvete.


VIDOVI TAKMIČENjA

I test i eksperimentalne vežbe

II test i samostalni istraživački rad


I - TEST I EKSPERIMENTALNE VEŽBE

Broj učesnika i način kvalifikovanja

Na takmičenju učenici se dele u tri kategorije. Najmlađa kategorija su učenici prvog razreda, srednja kategorija učenici II razreda, dok najstariju kategoriju čine učenici III i IV razreda.

Nivoi takmičenja su: školsko, međuokružno (u okviru školskih uprava) i republičko.

Za međuokružno takmičenje škola može da prijavi po pravilu ukupno 12 učenika za sve tri kategorije takmičenja.

Regionalne stručne komisije su dužne da rang liste sa međuokružnog takmičenja pošalju republičkoj stručnoj komisiji u roku od sedam dana od završetka međuokružnog takmičenja. Na republičko takmičenje svaki međuokrug (Školska uprava) ima pravo da uputi 3 učenika I razreda, 3 učenika II razreda i 3 učenika III i/ili IV razreda. Izuzetno, Beograd, zbog većeg broja učenika, ima pravo da uputi po 4 učenika iz svake kategorije. Od ovog pravila se izuzimaju školske uprave koje na republičkom takmičenju prethodne godine u sve tri kategorije imaju ukupno manje od četiri takmičara među prvih trideset na bilo kojoj rang-listi. Te školske uprave imaju pravo da upute 2 učenika I razreda, 2 učenika II razreda i 2 učenika III i/ili IV razreda (Beograd u takvoj situaciji po tri). Ukoliko školska uprava ima ukupno četiri učenika među prvih dvadeset na bilo kojoj rang-listi ona ima pravo da uputi na republičko takmičenje 4 učenika I razreda, 4 učenika II razreda i 4 učenika III i/ili IV razreda (Beograd po pet). Za svaka dodatna četiri takmičara plasirana u prvih dvadeset, školska uprava dobija po jedno dodatno mesto u svakoj kategoriji. Dodatni bonus se ostvaruje za svakog takmičara koji je prethodne godine zauzeo jedno od prvih pet mesta na sledeći način: 10 dodatnih mesta u konkurenciji III i IV razreda raspoređuje se na osnovu rang-lista III i IV razreda (5 mesta) i II razreda (5 mesta) iz prethodne godine; 5 dodatnih mesta u konkurenciji II razreda raspoređuje se na osnovu rang-liste I razreda iz prethodne godine, a dodatnih 5 mesta u konkurenciji I razreda na osnovu rang liste VIII razreda iz prethodne godine.


Prijava takmičara


Prijava takmičara sadrži sledeće podatke: ime i prezime učenika, ime škole, opštine, razred i odeljenje, adresu stana i telefon, ime i prezime mentora. Prijave se podnose Međuokružnim (Regionalnim) komisijama najkasnije sedam dana pre početka međuokružnog takmičenja. Međuokružne stručne komisije šalju prijave učenika koji su se kvalifikovali za republičko takmičenje na osnovu navedenih kriterijuma, organizacionom odboru u mestu gde će se održati republičko takmičenje. Prijave treba da stignu najkasnije 7 dana pre početka takmičenja. Mesto održavanja republičkih takmičenja određuje Srpsko hemijsko društvo i Ministarstvo prosvete.

Program takmičenja i način bodovanja

Takmičenje se sastoji iz dva dela:

1. testiranja (teorijski deo, koji se sastoji iz rešavanja testova sa 20 problemskih zadataka objektivnog tipa), što donosi maksimalno 70 poena, i

2. eksperimentalnih vežbi (kvalitativna i kvantitativna analiza), što donosi do 30 poena.

Školska takmičenja sastoje se samo iz testiranja, a pripremaju ih i sprovode škole.

Teorijskom delu pristupaju svi učenici koji su se kvalifikovali prema kriterijumima prethodnog nivoa takmičenja. Teorijski deo traje 150 minuta. Testove za međuokružno i republičko takmičenje priprema Republička stručna komisija.

Na testiranju se od učenika zahteva poznavanje gradiva po programu gimnazije prirodno-matematičkog smera za redovnu i dodatnu nastavu, i to: Za republičko takmičenje od učenika I razreda znanje celokupnog gradiva I razreda, od učenika II razreda celokupnog gradiva II razreda, a od učenika III i IV razreda celokupnog gradiva III razreda, a za školsko i međuokružno takmičenje gradivo koje se obradi do datuma datih u kalendaru takmičenja. Podrazumeva se da takmičari treba da znaju gradivo iz prethodnih razreda.

Radi se korekcija broja poena tako što se broj poena svakog takmičara u toj kategoriji množi koeficijentom koji predstavlja odnos maksimalnog broja poena (70 poena) i broja poena takmičara sa najboljim testom.

Praktičnom delu takmičenja pristupa 30% učenika prema broju osvojenih poena na testu. Ukoliko je broj takmičara koji školska uprava ima pravo da pošalje na republičko takmičenje veći, onda praktičnom delu pristupa onaj broj učenika koji školska uprava ima pravo da pošalje na republičko takmičenje. Praktični deo za sve tri kategorije učenika sastoji se iz kvalitativne i kvantitativne analize.

Kvalitativna analiza za učenike I i II razreda obuhvata dokazivanje po jednog katjona i anjona u uzorku. U obzir dolaze:

§ Katjoni Ag+, Pb2+, Hg2+, Cu2+, Fe3+, Al3+, Ca2+, Ba2+, Mg2+, NH4+.

§ Anjoni Cl-, SO42-, NO3-, CO32- , CH3COO-.

Kvalitativna analiza za učenike III i IV razreda obuhvata takođe dokazivanje po jednog katjona i anjona u uzorku. Pored prethodno navedenih jona u obzir dolaze:

∙ Sn2+, Mn2+, Zn2+, Na+, K+ i PO43-

Za tačno dokazani jon dobija se po 5 poena, a za tačno napisane jednačine za identifikaciju po 2,5 poena (ukupno 15 poena).



Spisak reagenasa koji bi trebalo da budu dostupni takmičarima za izvođenje praktičnog dela možete preuzeti ovde.

Izgled formulara koji takmičari popunjavaju na praktičnom delu takmičenja možete videti ovde.

Neophodni reagensi su zaokruženi u okviru šireg spiska.

Kvantitativna analiza za učenike I i II razreda obuhvata određivanje HCl titracijom standardnim rastvorom NaOH, a za učenike III i IV razreda određivanje sirćetne kiseline titracijom standardnim rastvorom NaOH.

Ukupan maksimalni broj poena na ovom delu analize je 15, pri čemu se maksimalni broj poena dobija za grešku do 0,3%. Analiza se ocenjuje sa 0 poena za grešku veću od 4,5 %, a greške od 0,3 do 4,5 % boduju se prema linearnoj skali.

U slučaju jednakog ukupnog broja poena kod takmičara, prednost na rang-listi imaju učenici sa većim brojem poena osvojenim na testu.


Žalbe


Rok za žalbe je jedan sat po objavljivanju rezultata na testu, odnosno jedan sat po objavljivanju privremene rang-liste.

Nagrade


Na republičkom i međuokružnom takmičenju diplomu prve nagrade osvajaju učenici koji su na rang-listi zauzeli 1. mesto prema osvojenim poenima, kao i učenici sa 95,0 i više poena. Diplomu druge nagrade osvajaju učenici koji su na rang-listi osvojili 2. mesto prema osvojenim poenima , kao i učenici sa 87,0-94,9 poena, a diplomu treće nagrade osvajaju učenici koji su na rang-listi zauzeli 3. mesto prema osvojenim poenima, kao i učenici sa 80,0-86,9 poena.



Za osvojeno jedno od prva tri mesta po broju poena u odgovarajućoj kategoriji na republičkom takmičenju takmičaru se dodeljuje i nagrada.

Diplome se dodeljuju i nastavnicima čiji učenici osvoje prvo mesto po broju poena na republičkom takmičenju.

Za osvojeno četvrto, peto ili šesto mesto na republičkom takmičenju učeniku se dodeljuje pohvalnica.


II - TEST I SAMOSTALNI ISTRAŽIVAČKI RAD


Takmičenje se sastoji od izrade testa i samostalnog istraživačkog rada (tekstualni deo i odbrana rada).

Nivoi takmičenja su: međuokružno i republičko.

Za srednju školu postoje dve rang-liste: za I i II, odnosno za III i IV razred.

Istraživački rad mogu da rade najviše dva učenika, koji se odvojeno boduju.

Za republičko takmičenje svaka Školska uprava šalje najviše po dva rada u svakoj kategoriji.

Samostalni istraživački rad može da bude i izvan programa redovne i dodatne nastave i treba da bude na nivou mogućnosti bolje opremljene školske laboratorije (primenjene metode i tehnike istraživanja). Orijentaciono, istraživački rad učenika treba da ima do 10 kucanih strana, ne računajući priloge ( prored 1; font Times Roman 12; sve margine 2 cm).

Tekst rada treba da sadrži: uvod sa naznačenim ciljevima rada, teorijski deo (kratak pregled saznanja o temi koja se obrađuje), eksperimentalni deo (prikaz korišćenih metoda, instrumenata, pribora i hemikalija), prikaz rezultata i njihovu diskusiju, zaključak, pregled literature i priloge. Rad treba koncipirati tako da učenici prikažu deo eksperimenata na takmičenju. Takmičari su obavezni da obezbede odgovarajuće materijalne uslove za demonstraciju praktičnog dela (uređaje, pribor, potrebne hemikalije i ostale materijale).

Radovi se u tri istovetna primerka dostavljaju komisijama određenog nivoa takmičenja, najkasnije sedam dana pre takmičenja.

Prilikom prijavljivanja takmičara Međuokružnim komisijama, kao i Republičkoj komisiji škole su u obavezi da uz svaki rad prilože prijavu sa osnovnim podacima: ime i prezime učenika, škola, opština, razred i odeljenje, adresa stana i telefon, ime i prezime mentora i naziv rada.

Takmičari prvo rade test koji je isti kao i za vid takmičenja I. Istraživački rad brani se pred ocenjivačkom komisijom počev od međuokružnog takmičenja. Odbrani rada pristupaju takmičari koji su na testu osvojili više od 40% poena prvoplasiranog učenika za oba vida takmičenja, a u kategoriji razreda u kojoj se takmiči. Učenici koji nisu osvojili naveden broj poena na testu mogu prikazati rezultate svog rada pred žirijem i zainteresovanima, bez mogućnosti osvajanja poena.

Odbrana se sastoji od prezentacije istraživačkog rada i odgovora na pitanja članovima ocenjivačke komisije, a koja su neposredno vezana za oblast iz koje je rad rađen. Ako su u izradi rada učestvovala dva učenika, oba učestvuju u odbrani rada. Komisija ocenjuje odgovore i tehniku rada svakog učenika pojedinačno. Maksimalan broj poena na odbrani rada iznosi 25. Pisani deo rada se boduje od 0 do 25 poena (isti broj za oba učenika). Ovim poenima se dodaju korigovani poeni osvojeni na testu pomnoženi faktorom 50/70. Ukupan broj poena u ovom vidu takmičenja iznosi 100.

Na rang listi se rangiraju učenici koji su pristupili odbrani rada. U slučaju da dva učenika imaju jednak broj poena prednost na rang listi ima učenik koji ima veći broj poena za pisani deo rada i odbranu rada. Ako su i ovi poeni jednaki, prednost se daje učeniku koji je osvojio veći broj poena na odbrani rada.


Žalbe


Rok za žalbe je jedan sat po objavljivanju rezultata na testu, odnosno jedan sat po objavljivanju privremene rang liste.

Nagrade


Na republičkom i međuokružnom takmičenju diplomu prve nagrade osvajaju učenici koji su na rang-listi zauzeli 1. mesto prema osvojenim poenima, kao i učenici sa 95,0 i više poena. Diplomu druge nagrade osvajaju učenici koji su na rang-listi osvojili 2. mesto prema osvojenim poenima , kao i učenici sa 87,0-94,9 poena, a diplomu treće nagrade osvajaju učenici koji su na rang-listi zauzeli 3. mesto prema osvojenim poenima, kao i učenici sa 80,0-86,9 poena.



Za osvojeno jedno od prva tri mesta po broju poena u odgovarajućoj kategoriji na republičkom takmičenju takmičaru se dodeljuje i nagrada.

Diplome se dodeljuju i nastavnicima čiji učenici osvoje prvo mesto po broju poena na republičkom takmičenju.

Za osvojeno četvrto, peto ili šesto mesto na republičkom takmičenju učeniku se dodeljuje pohvalnica.







Prema Propozicijama takmičenja učenika srednjih škola broj učesnika na republičkom takmičenju u tekućoj školskoj godini dat je u sledećoj tabeli:

  



  Nazad